U bent hier

De woonplaats van Pieter Bruegel de Oude in Brussel eindelijk ontdekt

 

In 2019 plannen de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België de opening van het Bruegelmuseum in het huis in de Hoogstraat 132 in Brussel. Sinds 1924 hangt aan de gevel van het pand een gedenksteen die hulde brengt aan Pieter Bruegel, die er zou gewoond en gewerkt hebben. Maar de kans dat de meester daar ooit een voet heeft binnengezet, is nagenoeg onbestaande. Waar woonde Pieter Bruegel de Oude dan wel in Brussel? In het juninummer van Openbaar Kunstbezit Vlaanderen onthult Jean Bastiaensen de echte woonplaats.

 

Jean Bastiaensen legt zich als historisch onderzoeker toe op het vervolledigen en corrigeren van kunstenaarsbiografieën. In Openbaar Kunstbezit Vlaanderen (OKV) publiceerde hij in 2012 zijn vondsten over Jacob (Jacques) Jordaens die bewezen dat de Antwerpse meester wel degelijk deel uitmaakte van een schildersdynastie. En in 2013 gaf hij de primeur aan OKV voor zijn ontdekking van een eigentijds document over de verloving van Pieter Bruegel en Maeyken Coecke, wat aantoont dat Bruegel in het centrum van Antwerpen woonde, in de nabijheid van de kathedraal. En dat hij niet in 1561 of 1562 naar Brussel verhuisde, maar in augustus 1563.

 

Brussel in 1572.

Linksboven 'Tmenneken pist', rechts het bogaardenklooster (29) met achterliggende boomgaarden.

 

Nu pakt Jean Bastiaensen in OKV uit met een nieuwe vondst. In het Stadsarchief van Gent bestudeerde hij het Manuscript Coucke uit 1583. Het beschrijft in detail de genealogie van Pieter Bruegels schoonfamilie. Na zorgvuldig onderzoek van het document kon Bastiaensen de locatie van Bruegels woonplaats in Brussel nauwkeurig bepalen: niet ver van ‘het manneken pist’ en recht over de ‘bogaert’, dit is het klooster van de bogaarden dat in de huidige Bogaardenstraat stond. Ook vandaag kan men van aan Manneke Pis het begin van de Bogaardenstraat zien. Op een plan van Brussel uit 1572 is het klooster getekend met een hof en boomgaard en met aan de overzijde enkele huizen, waaronder dat van Pieter Bruegel en zijn schoonfamilie. Bruegel woonde dus niet in de marollen in de Hoogstraat, maar aan de andere kant van de Kapellekerk.

 

Wat dan met het Bruegelhuis dat museum zal worden? Is de herdenking van het 450ste jaar van Bruegels overlijden in 2019 niet het moment om de vergissing over zijn woonplaats recht te zetten? Zou het niet eerlijker zijn om de naam te wijzigen in David III Teniershuis, want die woonde er wel? Is het niet aangewezen er een  museum van te maken waarin de rode draad gevormd wordt door het leven en werk van Pieter Bruegel de Oude en zijn schilderende nakomelingen, David III Teniers in het bijzonder?

 

Lees het volledige verhaal in het artikel Waar woonde Pieter Bruegel de Oude in Brussel? van Jean Bastiaensen in het juninummer van Openbaar Kunstbezit Vlaanderen.

LEES ONLINE: Abonnees kunnen het artikel gratis lezen op tento.be. Geen abonnee? Koop een dagpas voor toegang tot het volledige verhaal.

Of bestel het juninummer hier.