Dit schilderij van Abraham van Beyeren zou ik een 'pronkstuk' willen noemen. Het woord heeft twee betekenissen en beide zijn toepasselijk. In de museumcatalogus staat het te boek als pronk-stilleven, vanwege al het kostbare en kostelijke dat hier is uitgestald. Daarbij en daarboven is het een pronkjuweel van briljante schilderkunst uit de Gouden Eeuw. Was Van Beyeren zo rijk, had hij al die dure pracht om zich heen ? Nuchtere archiefstukken geven op die vraag een duidelijk ontkennend antwoord.
Nog nooit heeft iemand een sluitende definitie voor een kunstwerk gegeven. Wèl kunnen we zeggen dat, althans wat de vrije kunsten in West-Europa betreft, originaliteit steeds maar vooral sedert de Romantiek, een belangrijk element is geweest. Wanneer we met een kunstwerk geconfronteerd worden, is het daarom bijzonder verhelderend zich eens af te vragen in hoeverre we met een originele schepping te maken hebben en zo ja, waaruit dat originele van die schepping dan al zo blijkt.
Het is algemeen bekend dat Italië in de ontwikkeling van de schilderkunst lange tijd een belangrijke rol heeft gespeeld. De stad Venetië heeft daarbij een speciale plaats ingenomen. Wat daar gedurende de 16de eeuw geproduceerd werd, is eeuwenlang een voorbeeld geweest voor kunstenaars van de rest van Europa, die voornamelijk door twee dingen gefascineerd werden: de behandeling van kleur en van licht.
Parijs 1654, twee jongelui stellen elkaar aan het publiek voor. In een atelier geportretteerd lichten ze door de detaillering der schildersbenodigheden hun milieu nader toe. Rechts wordt men vriendelijk begroet door de zittende figuur welke zich van zijn hoed ontdeed en met een sierlijk gebaar zijn collega introduceert. De vermelding op de schildersezel, waartegen hij plaats heeft genomen rechtvaardigt terstond zijn aangenomen houding 'Jean Baptiste de Champaigne, hier aanwezig schilderde mij' (J.B. De Champaigne me fecit).
Jacopo del Sellaio, die dit schilderij niet gesigneerd heeft, maar wel beschouwd wordt als de schilder ervan, leefde in de stadstaat Florence ten tijde van de machtige bankiersfamilie der Medici. Behalve religieuze voorstellingen schilderde hij op latere leeftijd veel zogenaamde cassonepanelen Een cassone is een grote langwerpige kist, die voorzien van familiewapens dikwijls bij een huwelijk ten geschenke werd gegeven. De voorkant was in dat geval beschilderd met een voorstelling, die vaak betrekking had op de liefde.